EXCURSIE NAAR SYNAGOGE 4 FEBRUARI 2025
KBO-GEESTEREN MAAKT GESLAAGDE EXCURSIE NAAR SYNAGOGE IN ENSCHEDE
Hoe vaak hoor je niet zeggen: Ik woon vlakbij of in de buurt van iets leuks, interessants of moois, maar ik ben er nooit geweest en om er dan alléén heen te gaan! Deze woorden zijn ook een veel gehoorde reactie op de middag van de KBO-Geesteren die een bezoek gaan brengen aan de synagoge in Enschede. Het aantal aanmeldingen overtrof zelfs het alle plaatsen in de bus, maar door wat afmeldingen hoefden we niemand teleur te stellen. We vertrokken met een bus waarin alle plaatsen bezet waren. De belangstelling kwam mede doordat naast onze KBO-leden ook niet leden waren uitgenodigd. Na een geanimeerd reisje naar Enschede werden we hartelijk ontvangen door een aantal vrijwilligsters, onze gastvrouwen, die ons al stonden op te wachten. De buurman van de synagoge kwam controleren of alles goed verliep. We werden in drie groepen gesplist voor de rondleiding. De synagoge is zeer bijzonder en menigeen was verbijsterd en totaal verrast bij het zien van het interieur, dit had men niet verwacht. Opvallend is het glaswerk. De schilderingen in de ramen van al de ruimtes in het gebouw hebben een betekenis die verwijzen naar Bijbelteksten. De gastvrouwen gaven ons heel veel uitleg, elke beeltenis had een betekenis. Het was zoveel dat het moeilijk was om alles te onthouden. Bezocht werd de grote Sjoel, waar aan het plafond een 1200 kilogram wegende lamp hangt. De lamp hangt boven de Bima een belangrijk deel van de Sjoel. Aan een grote koepel zijn 12 prachtige mozaïeken aangebracht allen met een eigen betekenis. De grote Sjoel heeft een mannendeel, de begane grond, en een vrouwenafdeling op de verdieping die uitkijkt op het gedeelte van de mannen. De reden dat de vrouwen een aparte afdeling hebben is dat zij de dienst makkelijk, zonder te storen, kunnen verlaten om bijvoorbeeld voor de kinderen of de maaltijd te gaan zorgen. Een normale dienst duurt drie uur waarbij de mannen altijd aanwezig blijven. Tijdens onze rondgang werd vakkundige informatie gegeven. Men kon ook vragen stellen, daarop kregen we altijd een interessant antwoord. We kwamen tijd te kort. De kleine Sjoel werd ook bezocht. Deze sjoel wordt gebruikt bij diensten met weinig aanwezigen, hetgeen vaak voorkomt omdat het aantal kerkgangers beperkt is. De joodse gemeenschap is klein. Voor de Tweede Wereldoorlog maakten nog 1000 personen gebruik van deze synagoge, door de oorlog is dit aantal gedaald tot ongeveer 500 personen. Gedurende de Tweede Wereldoorlog is de synagoge overgenomen door de bezetter. Het hele interieur was voor die tijd gelukkig al veiliggesteld door de kerkgangers. De bezetter bleek trots te zijn op hun mooie huisvesting en hebben de synagoge niet geruïneerd. De huidige aankleding is nog zoals het bij de bouw is ontworpen. Heel bijzonder was de uitleg over de tien meter lange Thora. Ze bevat de vijf boeken van Mozes. Deze teksten hebben het hele jaar nodig om in de diensten te worden voorgelezen. In de kerkenraadkamer hingen prachtige portretten van Joodse Gemeenteleden die er in het verleden voor hebben gezorgd dat de synagoge er zo uit ziet zoals wij deze nu mochten aanschouwen. Grote animator om tot de bouw van deze synagoge over te gaan was Miljam Menko. Hij vroeg architect De Bazel om een ontwerp te maken voor een nieuwe synagoge omdat de oude synagoge, die in 1865 werd ingewijd, te klein werd. Helaas stierf Menko (1874-1930) na korte tijd maar zijn broer Sig Menko (1877-1960) volgde hem op. De bezoekers hebben veel foto’s gemaakt van al de bijzonderheden. Na alle bezichtigingen en informatie werd de rondgang afgesloten met een prima smakend kopje koffie. De voorzitter van de KBO bracht dank uit aan al de vrijwilligers die dit bezoek tot iets unieks hadden gemaakt. Na de rondgang door het winkeltje, waar de Matze werd aanbevolen, moesten we weer terug naar de bus die gelukkig voor de synagoge stond geparkeerd. De verkeersdeelnemers van de Prinsestraat in Enschede waren zeer hoffelijk en geduldig zodat wij allen rustig de bus in konden. Zoiets mag ook weleens vermeld worden. Dit was een zeer geslaagde middag voor de leden van de KBO-Geesteren.
